กระแสข่าวการจัดเก็บค่าธรรมเนียมการเดินทางออกนอกประเทศของคนไทยกลายเป็นประเด็นที่พูดถึงอย่างกว้างขวาง ข้อมูลจากสำนักข่าว Sanook และคำชี้แจงล่าสุดของ นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา ระบุชัดเจนว่าเรื่องนี้ยังเป็นเพียง “ขั้นตอนการศึกษาและรับฟังความเห็น” เท่านั้น โดยมีข้อเท็จจริงที่สรุปมาเพื่อประกอบการตัดสินใจดังนี้
- กลุ่มเป้าหมาย: เล็งเก็บเฉพาะ “นักท่องเที่ยว” เท่านั้น ส่วนกลุ่มไปเรียนต่อ ทำงาน หรือคณะทูต มีแนวโน้มจะได้รับยกเว้น
- อัตราค่าธรรมเนียม: ตัวเลข 1,000 บาท เป็นอัตราเดิมตามกฎหมายเก่าปี 2526 ส่วนอัตราใหม่ยังไม่มีการสรุปแน่ชัด
- วัตถุประสงค์: นำเงินไปสมทบงบประมาณกระตุ้นการท่องเที่ยวในประเทศ เพื่อลดการกู้เงินของรัฐบาล
- สถานะปัจจุบัน: อยู่ในขั้นตอนรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ยังไม่มีผลบังคับใช้ในเร็วๆ นี้
เจาะลึกที่มา พ.ร.ก. ค่าธรรมเนียมออกนอกประเทศ และเหตุผลที่ถูกปัดฝุ่น
แนวคิดการเก็บค่าธรรมเนียมคนไทยไปต่างประเทศไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นการนำ พระราชกำหนด (พ.ร.ก.) การจัดเก็บค่าธรรมเนียมการเดินทางออกนอกราชอาณาจักร พ.ศ. 2526 กลับมาทบทวนใหม่ ซึ่งในอดีตประเทศไทยเคยมีการจัดเก็บจริงในช่วงปี 2540 ก่อนจะยกเลิกไปเพื่อส่งเสริมการเดินทาง การนำกลับมาศึกษาครั้งนี้มีเป้าหมายหลักคือการสร้างรายได้เข้ารัฐเพื่อนำมาเป็นงบประมาณหมุนเวียนในการทำโครงการกระตุ้นการท่องเที่ยวภายในประเทศ เช่น โครงการเราเที่ยวด้วยกัน หรือทัวร์ทั่วไทย ในอนาคต
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬาเน้นย้ำว่า การพิจารณาครั้งนี้ต้องคำนึงถึงผลกระทบในวงกว้าง โดยเฉพาะความรู้สึกของประชาชนและผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการบินและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ดังนั้น การจะกำหนดอัตราจัดเก็บที่เหมาะสมหรือวันที่จะเริ่มบังคับใช้นั้น จำเป็นต้องรอผลการศึกษาอย่างละเอียดจากกระทรวงการคลังอีกครั้ง เพื่อไม่ให้เป็นการเพิ่มภาระค่าครองชีพให้แก่ประชาชนจนเกินไป
สำหรับผู้ที่กังวลเรื่องการเดินทางไปต่างประเทศเพื่อทำภารกิจจำเป็น เช่น การไปทำงานหรือการศึกษาต่อ ในเบื้องต้นทางกระทรวงฯ มีแนวคิดที่จะยกเว้นค่าธรรมเนียมให้กลุ่มคนเหล่านี้ เพื่อให้กระทบเฉพาะกลุ่มที่เดินทางเพื่อการท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจจริงๆ เท่านั้น อย่างไรก็ตาม ข้อมูลทั้งหมดยังสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามข้อสรุปจากการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ
บทสรุปของมาตรการเก็บค่าธรรมเนียม 1,000 บาท
คนไทยที่วางแผนจะไปเที่ยวต่างประเทศในระยะใกล้ยังไม่ต้องกังวลใจ เพราะมาตรการเก็บค่าธรรมเนียม 1,000 บาทนี้ยังไม่มีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการ เป็นเพียงการปัดฝุ่นกฎหมายเก่ามาศึกษาความเป็นไปได้เพื่อหาแนวทางกระตุ้นเศรษฐกิจภายในประเทศเท่านั้น ซึ่งต้องผ่านขั้นตอนทางกฎหมายและมติ ครม. อีกหลายขั้นตอนก่อนจะมีการเริ่มเก็บจริง
ถาม: ตอนนี้ถ้าจองตั๋วไปญี่ปุ่นหรือยุโรป ต้องเสียเงินเพิ่ม 1,000 บาทเลยไหม? ตอบ: ยังไม่ต้องเสีย ค่าธรรมเนียมนี้ยังเป็นเพียงแนวคิดและอยู่ในขั้นตอนศึกษาหาข้อสรุป ยังไม่มีกฎหมายใหม่ออกมาบังคับใช้ในขณะนี้
ถาม: ถ้าต้องเสียจริง จะเก็บเงินผ่านช่องทางไหน? ตอบ: ตามหลักการเบื้องต้นอาจมีการจัดเก็บผ่านการรวมไปในราคาตั๋วเครื่องบิน หรือจัดเก็บผ่านระบบออนไลน์ก่อนการเดินทาง แต่ทั้งนี้ต้องรอความชัดเจนจากกระทรวงการคลังอีกครั้ง
ถาม: เงินที่เก็บไป 1,000 บาท รัฐบาลจะเอาไปทำอะไร? ตอบ: มีวัตถุประสงค์เพื่อนำไปใช้เป็นกองทุนในการกระตุ้นการท่องเที่ยวภายในประเทศไทย เพื่อให้เกิดเงินหมุนเวียนในภาคการท่องเที่ยวท้องถิ่นและลดภาระการใช้งบประมาณจากเงินกู้ของรัฐบาล